Κατων αποθανειν ήθέλησε πρό τῆς τοῦ Καισαρος ἃφιξεως και μεθ' ήμέραν μέν ούκ επεχείρησε τοῦτο ποιησαι, ό γάρ υιός καί οί ἃλοι περί αυτόν ὂντες φυλακήν αυτοῦ εἶχον. Επεί δέ εσπέρα εγένετο, ξιφιδιον τι κρυφᾷ υπό τό προσκεφάλαιον υπέθηκε και τό τοῦ Πλατωνος βιβλιον τό περί τῆς ψυχῆς ᾓτησε, παραμυθιον τι πρός τόν θανατον εκ τῆς αναγνωσεως αυτοῦ λαβειν επιθυμεσας. ώς δε εκεῖνο τε ανελεξατο και η νυξ εμεσου. το ξιφιδον υφειλκυσε και εαυτον επι τήν γαστερα επαιρε. Και ευθυς αν ετελευτησεν εξαιμος γενομενος, ει μη καταπεσων ψόφον τε εποιησε και τους προκοιτουντας εξηγειρε. Και ουτως ο υιος και οι αλλοι εσπεσοντες τά εντερα αυτοῦ ες τήν γαστερα αυθις εθεσαν και θεραπειαν αυτῷ προσηγαγον. Και οι μεν το ξιφιδιον ἦραν και τάς θύρας εκλεισαν, εκεῖνος δέ ές τό τραυμα τάς χεῖρας ενέβαλε και τάς ραφάς διαρρήξας απεψύξεν.

Cesare arrivò, ma Catone preferì morire prima. Durante il giorno non si decise a farlo, poiché il figlio e i suoi seguaci lo sorvegliavano. Al calar del sole, nascose un pugnale sotto al guanciale e chiese il libro di Platone sull'anima, sperando che la lettura offrisse conforto per l'approccio alla morte. Mentre leggeva attentamente, ebbe anche una notte di vomito. Rimuovendo il pugnale, lo conficcò nel proprio ventre e avrebbe perso subito molto sangue, se non fosse caduto a terra facendo rumore che svegliò le guardie. Il figlio e gli altri assistenti riposero nuovamente l'intestino nella ferita e lo curarono. Mentre essi rimuovevano il pugnale e chiudevano la porta, lui mise le mani sulla ferita, spezzando i punti di sutura, e spirò.