Tους της Σπάρτης οϊκητάς διαγιγνώσκομεν και ονομάζομεν κατά την γενεάν Σπαρτιάτας ή Περιοίκους η Είλωτας. Μόνον οί Σπαρτιάται μέντοι αληθώς πολΐταί είσιν οί Περίοικοι γάρ της μέν ελευθερίας απολαύουσι. της δέ πολιτείας ού μετέχουσιν, οί δέ Ειλώται των Σπαρτιατών δοΰλοί είσιν. Οί Σπαρ­τιάται ούκ εργάζονται έν τοις άγροΐς, ουδέ τάς δημιουργίας έπιτηδεύουσιν, αλλά μόνον τών περί του πολέμου έπιμέλονται. Οί Σπαρτιάται την μέν τρυφήν και την πολυτέλειαν φεΰγουσιν έκ δέ της παιδείας πόνους και δυσχέρειας ύπομένειν εθίζονται.

Riconosciamo gli abitanti di Sparta in base all’origine e li chiamiamo, Spartiati, Perieci, Iloti. Solo i Spartiati sono veramente cittadini: i Perieci, infatti, godono della libertà, ma non partecipano alla vita politica; gli Iloti, d'altra parte, sono schiavi in tutto e per tutto. I Spartiati, invece, non coltivano nei campi, né si dedicano alla pesca o al commercio, né alle arti, ma si occupano solo delle armi e si addestrano per la guerra. Inoltre, evitano il lusso e ricchezze esagerate, (anzi) sin dalla fanciullezza sono abituati a sopportare fatiche e sofferenze.